Εξωσωματική σε φυσικό κύκλο

20091222 VR 0126 LLΗ πρώτη εξωσωματική γονιμοποίηση (1978) πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια ενός φυσικού κύκλου, δηλαδή με τη λήψη δηλαδή του ωαρίου που αναπτύχθηκε φυσιολογικά. Όμως, με την πάροδο των ετών η μέθοδος αυτή εγκαταλείφθηκε και μετεξελίχθηκε στην κλασική εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), όπου με τη χρήση φαρμάκων επιτυγχάνεται πολλαπλή παραγωγή ωαρίων με σαφώς πιο βελτιωμένα αποτελέσματα από πλευράς κυήσεων.

Αν και η αύξηση των ποσοστών κυήσεων είναι θεμιτός στόχος και η διέγερση των ωοθηκών σήμερα γίνεται με ασφαλή φάρμακα και μέσα, εντούτοις κάποιοι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί, με πιο συχνό το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών (OHSS). Επιπλέον, η σύγχρονη παγκόσμια τάση εστιάζεται προς τη μεταφορά ενός και μόνο εμβρύου (single embryo transfer, SET), με σκοπό την αποφυγή των πολύδυμων κυήσεων. Κατά συνέπεια ο συνδυασμός φυσικού κύκλου και εξωσωματικής (Natural cycle IVF) αποτελεί μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική πρόταση.

Τι είναι η εξωσωματική σε φυσικό κύκλο

Φυσικός κύκλος εξωσωματικής είναι η θεραπεία κατά την οποία γίνεται συλλογή ενός και μόνο ωαρίου από την ωοθήκη χωρίς την προηγούμενη χορήγηση ορμονικών φαρμάκων διέγερσης. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούμε τον ανταγωνιστή Cetrotide η Orgalutran όταν το ωοθυλάκιο φτάσει τα 16mm και την μεταμεσονύχτια ένεση HCG (Pregnyl, Ovitrell). Η ανάπτυξη του ωοθηλακίου παρακολουθείται με υπερηχογράφημα και όταν κρίνεται πως το ωάριο έχει ωριμάσει προγραμματίζεται η συλλογή του. Το ωάριο ανευρίσκεται στο 80% των περιπτώσεων και ακολουθεί η μικρογονιμοποίησή του (ICSI) με σπερματοζωάριο του συντρόφου . Εφόσον το ωάριο γονιμοποιηθεί (στο 80% των περιπτώσεων), το έμβρυο καλλιεργείται στο εργαστήριο (in vitro) και εφόσον η ανάπτυξή του είναι κατάλληλη (στο 60% των περιπτώσεων), μεταφέρεται στη μήτρα τη 2η ή 3η ημέρα της καλλιέργειας.

Σε ποιες γυναίκες εφαρμόζεται

Η εξωσωματική σε φυσικό κύκλο θεωρητικά εφαρμόζεται σε κάθε γυναίκα. Παρ' όλα αυτά, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να διαχωριστούν δύο ομάδες γυναικών που μπορεί να ωφεληθούν από αυτό το είδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΗ πρώτη κατηγορία γυναικών είναι κάτω των 35 ετών, με φυσιολογικό εμμηνορρυσιακό κύκλο, που πληρούν τα κριτήρια για να ξεκινήσουν εξωσωματική γονιμοποίηση. Μεγάλο ποσοστό από αυτές τις γυναίκες δεν έχουν δυνητικά πρόβλημα στην εμφύτευση (όπως για παράδειγμα, εκείνες με σαλπιγγικό παράγοντα ή ανδρικής αιτιολογίας υπογονιμότητα), οπότε, αντί να υποβληθούν σε ορμονική διέγερση και εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), μπορούν να πραγματοποιήσουν ένα πρόγραμμα 3 έως 4 συνεχόμενων εξωσωματικών σέ φυσικό κύκλο και να αποφύγουν τη δοκιμασία της κλασικής εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Μια δεύτερη κατηγορία αποτελούν οι γυναίκες εκείνες που έχουν υποβληθεί ανεπιτυχώς σε μεγάλο αριθμό προσπαθειών εξωσωματικής γονιμοποίηση, αλλά παρά τη μεγάλη δόση ορμονών (γοναδοτροπινών), δεν  ανταποκρίνονται στη θεραπεία και παράγουν ένα ή ελάχιστα ωάρια (poor responders). Οι γυναίκες αυτής της κατηγορίας, πριν καταφύγουν στη μέθοδο της εξωσωματικής με δωρεά ωαρίων, μπορούν να προσπαθήσουν κάποιους κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης με το δικό τους, φυσικά παραγόμενο ωάριο.

Οφέλη του φυσικού κύκλου

Τα οφέλη της εξωσωματικής σε φυσικό κύκλο συνοψίζονται στα εξής:

  • καμία λήψη ορμονών για τη διέγερση των ωοθηκών
  • μηδενική πιθανότητα συνδρόμου υπερδιέγερσης των ωοθηκών
  • μηδαμινή πιθανότητα δίδυμων κυήσεων και όλων των κινδύνων που αυτές συνεπάγονται και σαφώς μικρότερο κόστος.

Επιπλέον, το ψυχολογικό βάρος είναι πολύ μικρότερο για τη γυναίκα και η αίσθηση ότι μπορεί να μείνει έγκυος με ένα λιγότερο τεχνητό τρόπο και περισσότερο «φυσικό» σε μερικές γυναίκες ενισχύει την ανάκτηση της χαμένης τους αυτοπεποίθησης και κάνει την όλη διαδικασία περισσότερο κατανοητή.

Ποσοστά επιτυχίας

Οι πιθανότητες ανά γυναίκα που υποβάλλεται σ' αυτή τη θεραπεία σήμερα κυμαίνεται  μεταξύ 10%-15%, ενώ ανά εμβρυομεταφορά μπορεί να φτάσει και το 50% (καθώς δεν είναι εφικτό όλες οι γυναίκες να έχουν εμβρυομεταφορά). Η πιθανότητα αυτή είναι αρκετά καλή εάν αναλογιστούμε ότι η πιθανότητα κύησης ύστερα από κλασική εξωσωματική κυμαίνεται μεταξύ 25%-35%, ανάλογα βέβαια με την ηλικία της γυναίκας. Είναι δε ακόμα πιο ενδιαφέρον το γεγονός ότι έπειτα από 4 συνεχόμενους κύκλους εξωσωματικής σε φυσικό κύκλο το αθροιστικό ποσοστό κύησης μπορεί να ξεπεράσει το 35%.

Συμπερασματικά, η πιθανότητα εγκυμοσύνης στην εξωσωματική σε φυσικό κύκλο είναι χαμηλότερη από εκείνη που προκύπτει από τις προσπάθειες εξωσωματικής με φάρμακα, αλλά είναι μια καλή επιλογή για τις γυναίκες που παρουσιάζουν φτωχή ανταπόκριση στη διέγερση ακόμη και με μεγάλες δόσεις φαρμάκων

ΡΩΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ

Ο Ηλίας Γάτος απαντά στις ερωτήσεις σας για την εξωσωματική γονιμοποίηση.