Καρκίνος και εξωσωματική (από την ημερίδα του Σωματείου ΚΥΒΕΛΗ)

Υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την υποτιθέμενη σχέση μεταξύ νεοπλασιών και φαρμακευτικής θεραπείας της υπογονιμότητας. Δεν υπάρχει ξεκάθαρη απόδειξη που να αποδεικνύει ή να απορρίπτει τον παραπάνω συσχετισμό. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες φαίνεται ότι υπάρχει ελαφρώς αυξημένη εμφάνιση νεοπλασιών σε κάποιες περιπτώσεις. Δεν είναι όμως σαφές εάν αυτοί οι καρκίνοι σχετίζονται κατά άμεσο τρόπο με την υπογονιμότητα ή με την εξωσωματική γονιμοποίηση. Σε κάθε περίπτωση οι γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε θεραπεία πρόκλησης ωοθυλακιορρηξίας (IVF) πρέπει να έχουν κάνει έναν πλήρη έλεγχο για την πιθανότητα ύπαρξης αρχόμενης μορφής κάποιας νεοπλασίας. Παράλληλα, υπάρχουν περιπτώσεις με διαγνωσμένη νεοπλασματική νόσο και υπογονιμότητα στις οποίες μπορεί να γίνει εξωσωματική γονιμοποίηση και έχουν καταγραφεί περιπτώσεις (case reports) γυναικών οι οποίες έχουν γίνει μητέρες μετά τη θεραπεία της νόσου.

Από τις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην υπογονιμότητα ή στην πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας (IVF) έχουν αυξημένη πιθανότητα να προκαλέσουν καρκίνο (κιτρική κλομιφαίνη, γοναδοτροπίνες, αγωνιστές GnRH, ανταγωνιστές GnRH, προγεστερόνη). Οι πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου σχετίζονται με το ιστορικό του ασθενούς και ειδικότερα αναφερόμαστε στον καρκίνο του μαστού, του ενδομητρίου, του τραχήλου της μήτρας και των ωοθηκών. Για το λόγο αυτό κάθε γυναίκα που πρόκειται να υποβληθεί σε εξωσωματική γονιμοποίηση για να είναι ασφαλής οφείλει να ελεγχθεί με ψηλάφηση μαστού, ψηφιακή μαστογραφία, υπέρηχο μαστού, κολπικό γυναικολογικό υπέρηχο, τεστ Παπανικολάου (test PAP) και σε περίπτωση που υπάρχει διαφοροδιάγνωση με Doppler ωοθηκών και έλεγχο δεικτών καρκίνου (CEA, Ca 125, α εμβρυϊκή αιμοσφαιρίνη, β χορειακή).

Τα τελευταία χρόνια η χρήση ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας για την αντιμετώπιση του καρκίνου έχει παρουσιάσει θεαματικά αποτελέσματα. 
Συνεπώς, είναι πολύ σημαντική η προσπάθεια προφύλαξης της αναπαραγωγικής ικανότητας των συγκεκριμένων ασθενών πριν ξεκινήσουν την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Όσον αφορά τον ανδρικό παράγοντα, η κατάψυξη σπέρματος πριν από την έναρξη της θεραπείας αποτελεί μια σχεδόν πάγια τακτική. Κατάψυξη σπέρματος μπορεί να γίνει και κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας. Όσον αφορά το γυναικείο παράγοντα τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Σε περιπτώσεις που η εξέλιξη της νόσου το επιτρέπει, μπορεί να γίνει προ της θεραπείας κατάψυξη γενετικού υλικού (κατάψυξη ωοθηκικού ιστού) ή κατάψυξη ωαρίων και εμβρύων. Τα έμβρυα αυτά μπορούν να τοποθετηθούν στη μήτρα της γυναίκας αφού θεραπευτεί από τον καρκίνο. Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζονται οι τεχνικές “εξωσωματική χωρίς φάρμακα” (In Vitro Maturation – IVM), ο “φυσικός κύκλος” και η “κατάψυξη ωοθηκικού ιστού”. Μετά τη θεραπεία και ανάλογα με το είδος της αξιολογείται εάν επιτρέπεται η εξωσωματική γονιμοποίηση. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί ο “φυσικός κύκλος”. Μια τεχνική που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια είναι η μεταφορά κατεψυγμένων ωαρίων ή εμβρύων. Επίσης, εάν η γυναίκα υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για γυναικολογικό καρκίνο και της αφαιρεθεί η μήτρα, υπάρχει η δυνατότητα τα έμβρυα να τοποθετηθούν στη μήτρα άλλης γυναίκας (δανεική μήτρα).
Συμπερασματικά, τα φάρμακα της εξωσωματικής δεν “ενοχοποιούνται” για την πρόκληση νεοπλασιών. Όμως ο έλεγχος πριν από την εξωσωματική γονιμοποίηση είναι απολύτως απαραίτητος. Επίσης, σε περιπτώσεις με διαγνωσμένη νεοπλασία υπάρχει η δυνατότητα με την κατάλληλη αντιμετώπιση να αποκτήσουν παιδί με εξωσωματική γονιμοποίηση.

Δρ. Ηλίας Γάτος
Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας
Επιστημονικός Διευθυντής EmBIO

ΡΩΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ

Ο Ηλίας Γάτος απαντά στις ερωτήσεις σας για την εξωσωματική γονιμοποίηση.





Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε τον ιστότοπό μας και την εμπειρία σας όταν το χρησιμοποιείτε. Τα cookies χρησιμοποιούνται για την ουσιαστική λειτουργία του ιστότοπου. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive plugin by www.channeldigital.co.uk